تأثیر بخشنامه‌های شبانه و ارز دولتی در رکود تولید/ دادستان‌ها جلوی تعطیلی کارخانه‌ها را می‌گیرند- فارس نیوز 98/3/29

افزایش حقوق و دستمزد به منظور ایجاد تقاضای محرک در بازار، جلوگیری از صدور بخشنامه‌های شبانه و مدیریت حذف ارز دولتی از جمله اتفاقاتی است که به گفته کارشناسان می‌تواند نقش مهمی در تحقق شعار رونق تولید داشته باشد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، در سالی که با عنوان رونق تولید نامگذاری شده، بخش تولید با مشکلات بزرگی همچون ۳ برابر شدن نرخ ارز، کاهش قدرت خرید مردم و همچنین تشدید تحریم‌ها روبرو است. در این شرایط، حل مشکل تولیدکنندگان و تلاش برای رونق‌بخشی به تولید داخل نیازمند توجه بیشتر تصمیم‌گیران اقتصادی کشور است و در عین حال، رفع بروکراسی پیچیده اداری و تسهیل قوانین می‌تواند علاوه بر تقویت انگیزه صنعتگران عاملی برای رشد تولیدات، کاهش قیمت تمام‌شده تولید و در نتیجه پاسخگویی به تقاضای بازار با عرضه محصولات ارزانتر باشد، البته این تسهیل امور باید طوری صورت گیرد که رانت یا امتیاز ویژه‌ای را برای عده‌ای خاص ایجاد نکند.

یکی از مصادیق این موضوع ساماندهی تخصیص ارز دولتی به صنایع است که به گفته برخی کارشناسان باعث بروز فساد و رانت در بعضی بخش‌ها شده است. حال دولت قصد دارد این موضوع را مورد بازنگری قرار داده و نسبت به حذف ارز دولتی اقدام کند. در این خصوص توجه به همه جوانب مسئله با هدف جلوگیری از لطمه دیدن بخش تولید و رونق بخشی به تولیدات داخلی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مورد با آرمان خالقی، عضو هیأت مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران گفت و گو کرده ایم که در ادامه می‌خوانید:

فارس: یکی از الزامات ایجاد رونق در تولید، افزایش تقاضای خرید در بازار است. در حال حاضر با توجه به پایین بودن قدرت خرید مردم، تقاضای خرید در بازار کاهش یافته و همین مسئله بر میزان تولید کالاها موثر است. از سویی شاهد اعمال قیمت‌های بالا در مورد برخی کالاها هستیم که این موضوع نیز بر میزان تقاضای خرید تأثیرگذار است. در این شرایط قیمت‌گذاری کالاها باید به چه صورت انجام شود که هم شاهد رشد و رونق تولید باشیم و هم فشار زیادی به مصرف‌کنندگان وارد نشود؟ قیمت‌گذاری‌های فعلی تا چه حد واقعی است و تولیدکنندگان چقدر به بقای خود در بازار توجه دارند؟

خالقی: قیمت کالاها باید طوری تعیین شود که تولیدکننده از بازار حذف نشود. یعنی قیمت آن‌قدر بالا نرود که مشتری را از دست بدهند و هم اینکه نباید طوری قیمت‌گذاری شود که تولیدکننده ضرر کند و از بازار حذف شود. در حال حاضر بازار به شدت رقابتی شده و در صورت قیمت‌گذاری نامناسب، بسیاری از مشتریان از دست خواهند رفت. اگر نظام قیمت‌گذاری به صورت اجبار باشد و قیمت‌ها به صورت دستوری تعیین شوند، به عده‌ای آسیب خواهد رساند و به عده‌ای نیز سود سرشار می‌رساند. به عنوان مثال ارز دولتی برای واردات مواد اولیه یک کارخانه پرداخت می‌شود، ولی در مورد مواد اولیه کارخانه‌ای دیگر که خروجی مشابه با مورد اول دارد، اختصاص نمی‌یابد. مثلاً بابت تأمین نشاسته حاصل از آرد گندم ارز دولتی اختصاص نمی‌یابد و برای تامین این ماده اولیه باید از ارز نیمایی استفاده شود، ولی برای تأمین نشاسته حاصل از آرد ذرت ارز دولتی پرداخت می‌شود. محصول نهایی یکی است ولی مواد اولیه متفاوت ست و در نهایت نیز سود تولیدکننده متفاوت خواهد بود. به این ترتیب وقتی دولت می‌خواهد دستوری مداخله کند، کل بازار را به هم می‌ریزد.

فارس: روندی که هم‌اکنون اکثر تولیدکنندگان برای قیمت‌گذاری پیش گرفته‌اند و در برخی موارد شاهد قیمت‌گذاری بالا برای کالاها هستیم را چطور ارزیابی می‌کنید؟ به نظر می‌رسد برخی کالاها با سود غیر متعارف بالایی قیمت‌گذاری می‌شوند، این نوع قیمت‌گذاری با چه هدفی صورت می‌گیرد و آیا تولیدکننده به فکر ماندگاری در بازار نیست؟

خالقی: نظارت دولت باید برقرار باشد. یعنی دولت از موضع نظارت باید وظیفه خود را به خوبی انجام دهد. وقتی این نظارت درست نباشد، هر کس از فضای پیش‌آمده سوءاستفاده می‌کند. حتی اگر تولیدکننده بخواهد کالایش را با قیمتی معقول عرضه کند، ولی این قیمت در بازار منطقی نباشد، یکسری دلال و واسطه وارد می‌شوند و کالا را جمع می‌کنند. در نتیجه بازار سیاه شکل می‌گیرد و مصرف‌کننده منتفع نمی‌شود. نظام توزیع ما در کشور ایرادات جدی دارد که باید مدیریت صحیحی بر آن صورت گیرد. یکی از ابزارهای کنترل نظام توزیع در کشور، نصب ماشین‌های صندوق در مراکز عرضه کالا است. وقتی همه واحدهای صنفی دارای ماشین صندوق باشند، برای همه کالاها فاکتور صادر می‌شود و سیستم مالیاتی کشور بر سود کسب‌شده توسط آن واحد نظارت می‌کند و سودهای بادآورده مشخص می‌شوند.

* تأثیر حذف ارز دولتی بر قیمت کالاها

فارس: در حال حاضر بحث حذف ارز دولتی از یکسری کالاهای اساسی مطرح است، این موضوع را مثبت ارزیابی می‌کنید؟

خالقی: اگر ارز دولتی از روی کالایی مانند نهاده‌های دامی حذف شود، قیمت این نهاده‌ها بالا خواهد رفت و در نتیجه باعث گرانی محصولات دامی مانند گوشت و لبنیات می‌شود که فشارش به مردم وارد می‌شود، ولی در این میان،‌ افرادی که رانت‌خواری می‌کنند جمع خواهند شد و قیمت‌ها واقعی می‌شود. در این وضعیت باید روی دستمزدها و همچنین کاهش فاحش سطح درآمد مردم با قیمت‌های بازار کار شود.

https://www.farsnews.com/news/13980326000907/%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AC%D9%84%D9%88%DB%8C