جایگزینی اقتصاد فولادی به جای اقتصاد نفتی،برنامه می‌خواهد- 98/9/13

نفت را مفت از دست می‌دهیم

نایب رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در این مورد افزود: این مشکل در حال حاضر برای اقتصاد نفتی ما هم وجود دارد؛ یعنی اقتصاد نفتی ما در حال حاضر در وضعیت مطلوبی قرار ندارد؛چون ما کالای استراتژیک را بدون ارزش افزوده‌ای که می‌تواند به آن تعلق بگیرد، می‌فروشیم و از دست می‌دهیم و سود حاصل از فرآوری آن نصیب دیگر کشورها می‌شود؛ حکایت اقتصاد در حوزه فولاد هم چیزی شبیه به همین است.

وی در مورد لزوم تدوین یک برنامه جامع برای رسیدن به اهداف بزرگ، تصریح کرد: آن زمان که هر یک از ما در مسیر هر نوع نظام اقتصادی متوجه شدیم که چه کار می‌خواهیم انجام دهیم، آنگاه می‌توانیم به توسعه و پیشرفت آن اقتصاد نیز فکر کنیم.

خام فروشی هم برنامه می‌خواهد

خالقی نقش برنامه‌ریزی و آینده‌نگری در خام‌فروشی نیز را مهم خواند و بیان کرد: حتی اگر بودجه برای سرمایه‌گذاری نداریم و مجبور به خام فروشی هستیم، باید با داشتن عقل معاش و یک برنامه‌ریزی درست، به این فکر باشیم که ماحصل خام فروشی را برای سرمایه‌گذاری در توسعه صنعت ذخیره کنیم. یعنی به عنوان مثال بگوییم که برای پنج سال آینده هدف‌گذاری می‌کنیم، درآمد آن را ذخیره می‌کنیم و پس از این دوره، صنایع فرآوری را با در نظر گرفتن توجیه اقتصادی راه‌اندازی می‌کنیم که قیمت تمام شده آن قابل رقابت باشد.

نایب رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران درباره توجیه اقتصادی طرح‌ها نیز عنوان کرد: طبیعتا وقتی ما یک معدن کوچک داشته باشیم و ذخایر آن قابل توجه نباشد، فرآوری آن ماده معدنی نمی‌تواند توجیه اقتصادی داشته باشد.

زیرساخت‌ها نقش اساسی دارند

خالقی در خصوص عوامل دیگر موثر بر بازده طرح‌های اقتصادی، ابراز کرد: در این موضوع، بسترسازی‌ها دارای اهمیت زیادی هستند؛ مثلا فرض کنید به میزان لازم ماده معدنی داشتیم، خط فرآوری آن را نیز احداث کردیم ولی بستر مناسب برای حمل‌ونقل آن را محاسبه نکرده باشیم. قاعدتا در شرایطی که زیرساخت مناسب ایجاد نشود -مثل خط ریلی ایران که همچنان ضعیف است- هزینه‌های مربوط به حمل بالا می‌رود و زنجیره اقتصادی در آن حوزه به شکل مطلوب ایجاد نمی‌شود.

به هدف رسیدن، بدون نقشه راه غیرممکن است

وی در خصوص شکل‌گیری اقتصاد کشور بر مبنای تولید فولاد تاکید کرد: اگر نقشه راه برای چگونگی جایگزینی اقتصاد فولادی به جای اقتصاد نفت وجود داشته باشد، می‌توان درباره آن صحبت کرد؛ ولی وقتی باری به هر جهت فعالیت کنیم نمی‌توان هدفی را برای آن متصور بود.

خالقی با اشاره به عدم وجود برنامه مدون در توسعه فولادی کشور یادآور شد: اگر قرار باشد که از خام فروشی جلوگیری شود و به ارزش افزوده بالاتر دست پیدا کنیم، قاعدتا باید برنامه‌ای که در اصطلاح از آن به عنوان استراتژی توسعه صنعتی کشور یاد می‌شود هم، تا امروز برای آن تدوین می‌شد و به صنایع پایین دست نیز می‌رسید تا مبدا مسیر و مقصد آن برای همه اهالی این حوزه روشن باشد؛ اتفاقی که تا امروز رخ نداده است.

معدن هم نقشه راه ندارد

وی با اشاره به نقشه راه تدوین شده معدن نیز متذکر شد: چیزی هم که به عنوان نقشه راه معدن برای این مسیر قرار بود تدوین شود، هنوز کامل نشده و تنها یک راهبرد ارائه شده است که مصرف درون‌سازمانی دارد و در آن، وزارتخانه به خودش گوشزد می‌کند که چه کارهایی را می‌خواهد انجام دهد و در واقع تکلیفی برای کسی ایجاد نمی‌کند.

نایب رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در پایان ارزیابی دقیق از ظرفیت‌های کشور را برای رسیدن به اقتصاد صنعتی یک ضرورت دانست و گفت: زمانی که در این مسیر مشخص شد برای هر ماده معدنی که ما ذخایر آن را در کشور داریم، چه مقدار ذخایر قابل اطمینان وجود دارد، می‌توان برای آن برنامه‌ریزی کرد و نقشه راه در نظر گرفت.