عصر یخبندان تولید! – قدس آنلاین 1403/12/19

نگاهی به وضعیت صنعت کشور در سالی که گذشت و بررسی موانع رشد صنعتی ایران

عصر یخبندان تولید!

صنعت ایران در سال۱۴۰۳ با چالش‌های متعددی ازجمله کمبود انرژی، افزایش نرخ ارز، تورم و بی‌ثباتی‌های مدیریتی دست‌وپنجه نرم کرد. این عوامل منجر به رشد تقریباً صفردرصدی در این بخش و نگرانی از رکود اقتصادی در سال آینده شد.

رشد تقریباً صفر درصدی صنعت در سالی که گذشت در حالی رقم خورد که کمبود انرژی، افزایش نرخ ارز و صعود قیمت نهاده‌ها، زنجیره‌های تولید و تأمین مواد اولیه را مختل کرده است. بسیاری از شرکت‌های تولیدی با ظرفیتی کمتر از حد معمول فعالیت کرده و به دلیل کمبود نقدینگی، در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند. افزایش قیمت‌ها نیز قدرت خرید مصرف‌کنندگان را کاهش داده و تقاضا برای کالا و خدمات را کم کرده است.
این عوامل، حاشیه سود شرکت‌ها را کاهش داده و در کنار افزایش ریسک‌های سیاسی-اقتصادی، انتظارات بدبینانه‌ای را برای ادامه فعالیت شرکت‌ها در ماه‌های آینده ایجاد کرده است. افزایش قیمت مواد اولیه وارداتی ناشی از افزایش نرخ ارز نیز به افزایش هزینه تولید و قیمت نهایی کالاها دامن زده است.

رشد اقتصادی منفی در راه است
آرمان خالقی در گفت‌وگو با خبرنگار قدس‌آنلاین، با ابراز نگرانی از وضعیت کنونی صنعت ایران، پیش‌بینی کرد در سال۱۴۰۴ احتمال رشد اقتصادی منفی وجود دارد. وی با تأکید بر ارتباط مستقیم میان رشد صنعتی و بازار، وجود تقاضا برای کالاهای صنعتی را محرک توسعه این بخش دانست و افزود: رشد صنعتی و  بازار ارتباط مستقیمی با هم دارند، چون باید تقاضایی در بازار برای کالاهای صنعتی وجود داشته باشد که منابع حاصل از آن به عنوان موتور محرکه رشد آن صنعت عمل کرده و سبب توسعه صنعتی شود.
به گفته خالقی، بازار داخلی به دلیل کاهش قدرت خرید مردم و تورم مزمن، دچار رکود عمیقی شده است. این امر موجب کاهش کشش بازار برای کالاهای داخلی شده است. از سوی دیگر، با محدود شدن بازارهای صادراتی، تولیدکنندگان مجبور به عرضه محصولات خود در داخل هستند که این موضوع رقابت را میان تولیدکنندگان صادرات‌محور با دیگر تولیدکنندگان داخلی تشدید و صنعتگران را ناچار به ارائه تخفیف و شرایط خاص می‌کند.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران اظهار کرد: به خاطر محدود بودن صادرات مازاد تولیدات صنعتی در کشور، ظرفیت توسعه صادراتی برای تولیدکنندگان فراهم نیست. در حال حاضر صادرکنندگان به سختی برای حفظ بازار، کار می‌کنند با این حال برخی از بازارهای خارجی در حال از دست رفتن هستند و توسعه بازار در عرصه بین‌المللی نیز با دشواری مواجه است.

چالش‌های تأمین نقدینگی و انرژی
خالقی با انتقاد از نبود تغییر محسوس در تأمین نقدینگی بخش تولید، اظهار کرد: شبکه بانکی و بازار سرمایه نتوانسته‌اند منابع مالی مورد نیاز را به این بخش تزریق کنند. وی همچنین به مشکلات تأمین انرژی که عصر یخبندانی را در حوزه تولید آغاز کرد اشاره کرده و قطعی برق در تابستان و تعطیلات اجباری خطوط تولید در زمستان را ازجمله موانع تولید دانست و گفت:  قطعی گاز شرکت‌های بزرگ صنعتی منجر به کاهش تولید و فروش و تأخیر در انجام تعهدات تولیدکنندگان شد و اگر کمبود انرژی در سال آینده جبران نشود، مشکلات موجود تشدید خواهد شد.
وی افزود: در سالی که گذشت در سه نوبت جهش ارزی داشتیم. این تلاطم‌های ارزی یکی از مشکلات با اهمیت بخش صنعت بود، چراکه موجب کاهش قدرت خرید واحدهای تولیدی در تهیه مواد اولیه، ملزومات و تجهیزات مورد نیاز و کاهش ظرفیت تولید شد.
خالقی با اشاره به مصوبه کمیسیون اجتماعی مجلس مبنی بر کاهش ساعت کاری کارکنان دولت و شمول قانون کار، این اصلاحات را موجب کاهش ۱۰درصدی ساعت کار کارگران در هفته و تحمیل ۲۰درصد اضافه مزد به واحدهای صنعتی دانست. وی تأکید کرد: این موضوع موجب افزایش هزینه‌ها و کاهش ظرفیت تولید خواهد شد و در سال آینده بر مشکلات صنعت می‌افزاید. با این دست فرمان نه‌تنها توسعه‌ای در کار نخواهد بود که باید منتظر رشد منفی هم باشیم.

فاصله با سند چشم‌انداز توسعه
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران با یادآوری اینکه سال۱۴۰۴ بیستمین سال سند چشم‌انداز توسعه کشور است، اظهار کرد: براساس این سند، ایران قرار بود کشور تراز اول منطقه در حوزه صنعت باشد، اما در حال حاضر فاصله زیادی با این هدف دارد. می‌توان گفت در بسیاری از شاخص‌ها جا مانده‌ایم. ما کار کردیم، حرکت رو به جلو داشتیم ولی براساس برنامه‌های مصوب خودمان در مسابقه‌ای که با همسایگانمان داشتیم جا ماندیم.
وی با اشاره به جنگ تعرفه‌ای در دنیا، این موضوع را فرصتی برای ایران دانست، زیرا ایران عضو سازمان تجارت جهانی WTO نیست وهم اکنون نیز با تعرفه‌های حداکثری صادرات می‌کند. اگر مسائل تحریم حل و سازوکار بازگشت ارز به کشور تنظیم شود، شرایط برای ایران بهتر خواهد شد، چون ما هم‌اکنون محصولاتمان را صادر می‌کنیم ولی پولمان برنمی‌گردد. در مجموع در صورت بی‌توجهی به مسائل ذکر شده، باید منتظر رشد منفی اقتصادی در سال‌های آینده بود.

https://www.qudsdaily.com/Newspaper/item/118981