زنگزور
زنگزور؛ کریدوری برای صلح و توسعه یا استخوانی لای زخم
طرح پیشنهادی برای تأسیس منطقه بی طرف بین المللی در کریدور زنگزور
با توجه به تنش های موجود میان دو جمهوری آذربایجان و ارمنستان ، در پی آخرین نبرد بین دو کشور ، طرح ایجاد کریدوری به عرض تقریبی 15 کیلومتر که جمهوری آربایجان را به جمهوری خود مختار نخجوان متصل کند ، مطرح شد. این کریدور، حد فاصل بین ایران و ارمنستان خواهد بود . اقدامات پیشگیرانه ایران از قطع ارتباط خود با کشور ارمنستان موضوع بسیار با اهمیتی است . تغییراتی که منجر به ایجاد انحصار ارتباط شمال غربی ایران با کشورهای شمالی از طریق جمهوری آذربایجان شود را باید نگران کننده تلقی کرد .
برای رسیدن به راه حلی منطقی و بین المللی، میشود به این پیشنهاد اندیشید که این کریدور به عنوان منطقه ای بی طرف و تحت نظارت یک شورای منطقه ای متشکل از سه کشور: جمهوری اسلامی ایران ، جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان (و جمهوری خود مختار نخجوان ) اداره شود .
این منطقه می تواند متعلق به هیچ یک از کشورها نباشد و به عنوان منطقه ای بی طرف و بین المللی تلقی گردد. در این صورت ، هر سه کشور با مدیریت و سرمایه گذاری مسترک امکان دسترسی آزاد و حرق انتفاع از آن را خواهند داشت . با توجه به این که این منطقه در گذشته به ارمنستان تعلق داشته، می تواند حق حاکمیت آن به کشور دیگری منتقل نشود، اما در عین حال، یک حق غیر قابل فسخ برای دسترسی جمهوری آذربایجان به نخجوان و ایران به ارمنستان تضمین گردد .
ایران و ارمنستان نیز باید بتوانند به راحتی از طریق این کریدور امکان ارتباط و تردد داشته باشند و هیچ کشوری حق ایجاد مانع یا محدودیت برای این ارتباط منطقه ای را نداشته باشد . این منطقه می تواند مشابه مناطق بی طرف دیگری که در نقاط مختلف جهان وجود دارد, (مانند منطقه بی طرق بین کویت و عراق و عربستان )به یک چهارراه بین المللی میان شمال – جنوب و شرق – غرب تبدیل شود و حتی تحت نطارت عالیه سازمان ملل متحد اداره شود .
در نتیجه، این منطقه نه تنها محل عبور, بلکه یک منطقه اقتصادی، تجاری و حمل و نقل بین المللی شناخته خواهد شد که می تواند علاوه بر این که در کاهش تنش ها و تأمین منافع همه کشورهای هم جوار و ایجاد صلح و ثبات پایدار در منطقه موثر باشد ،به عاملی محرک رونق اقتصادی برای منطقه تبدیل خواهد شد و این همان تبدیل تهدید به قرصت است .
این طرح با هدف تأسیس منطقه ای بی طرف، صلح محور و بین المللی در مسیر موسوم به کریدور زنگزور ارائه می گردد که بتواند زمینه ساز تعامل، همکاری، ثبات و توسعه منطقه ای گردد. اهداف و پیامدهای مورد انتظار این طرح از قرار زیرند :
برای بررسی بهتر و فهم دقیق تر طرح، به 5 بخش عمده چگونگی ایجاد منطقه بیطرف ، ساختار حکمرانی ، تضامین دسترسی و تردد، وضعیت اقتصادی و وضعیت نظامی و انتظامی آن می پردازیم :
2 . ساختار حکمرانی و نظارتی منطقه ای :
3 . تضمین حق عبور دسترسی :
4 . وضعیت اقتصادی و تجاری منطقه :
5 . ممتوعیت فعالیت نظامی و سیاسی یک جانبه :
نتیجه گیری :
پیشنهاد می شود وزارت امور خارجه ابتکار عمل دیپلماسی آشتی جویانه را دردست گرفته و ضمن ملاقات با همتایان خود در منطقه و آماده سازی افکار عمومی، در صورت موافقت اولیه طرف های درگیر با موضوع تبیین آن در سازمان ملل متحد ، مقدمات و تداوم تعامل نمایندگان سیاسی، امنیتی، حقوقی و اقتصادی کشورهای ذی ربط را در نشستهای مشترک فراهم نماید تا مراحل اجرایی، ابعاد فنی و چارچوب حقوقی این طرح را تدوین و به تصویب نهایی برسانند.
توجه داشته باشیم که ایجاد منطقه بی طرف بین المللی در کریدورهای زنگزور نه تنها ابزاری برای کاهش تنش ها و جلوگیری از درگیری های آینده است، بلکه به عنوان الگویی موفق برای مدیریت مشترک مناطق مرزی و منافع متقابل می تواند در مسیر توسعه پایدار منطقه ای نقش آفرینی کند.
آرمان خالقی – 17 مرداد ماه 1404
فعال و کارشناس اقتصادی
من آرمان خالقی، قائم مقام دبیر کل خانه صنعت، معدن و تجارت هستم.
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند *
مصاحبه با رادیو تهران(برنامه بازار)- 1404/04/03
مصاحبه – آپارات 1403/12/01
در گفتگوی شفقنا با آرمان خالقی مطرح شد : روابط عمومی در تشکل های مردم نهاد نقشی حیاتی دارد – شفقنا 1403/09/26
(فیلم) دلیل موافقان تعطیلی پنجشنبهها، افزایش نرخ باروری است! – فراز دیلی 1403/02/22
گفتگوی تلفنی برنامه ی نمودار – رادیو ایران 1403/02/18
تمامی حقوق این وبسایت محفوظ و متعلق به مهندس آرمان خالقی می باشد و هرگونه نشر مطالب آن آزاد و منوط به ذکر مرجع است.
