سیاست یا اقتصاد ؟ – روزنامه ایران 99/9/30

راه جایگزین دهید به جای مخالفت!

در مبادلات بانکی دو اتفاق برای فعالان اقتصادی رخ داده است که اولین آن بحث گسترده تحریم و دیگری موضوع FATF (کار گروه ویژه اقدام مالی پولشویی) است. خارج از مباحث سیاسی که در مورد FATF در کشور مطرح می شود باید تاکید کرد که اکثر کشورها به این معاهده پیوستند و بر اساس ضوابط ابلاغی آن حرکت می کنند. بدین جهت کشورهایی که وارد چنین معاهده و پیمانی نشده اند با محدودیت های جدی روبه رو هستند. وقتی بخش قابل توجهی از کشورها به FATF پیوستند، آنها می خواهند بر اساس سیاست های بین المللی نقل و انتقال پول انجام دهند و خارج از آن را نمی پذیرند و این در مورد کشورهایی چون روسیه و چین هم صدق می کند. از آنجا که تمام کشورها مخالف پولشویی هستند و تمام سعی خود را برای مبارزه با آن انجام می دهند FATF می تواند بازدارنده با این معضل جهانی باشد چرا که بر اساس این معاهده منشا مبادله پول مشخص است. بدین جهت تمام بانک های دنیا در نقل و انتقال پول به این نکته توجه جدی می کنند که کشور مبدا و مقصد در کدام لیست FATF قرار دارد؟ آیا در لیست سفید است یا سیاه. وقتی کشوری در لیست سیاه باشد و متهم به پولشویی، بانک های بین المللی حاضر نیستند با فعالان اقتصادی و تجار همکاری کنند. از آنجا که ایران در لیست سیاه FATF قرار گرفته است شرایط برای واردات و صادرات بسیار سخت شده است چرا امکان جابه جایی پول از طریق بانک ها میسر نیست. بدین جهت امیدوارم تصمیم گیران، نسبت به این موضوع و چالش اهتمام داشته باشند. اگر این موضوع با مصالح ملی مغایرت دارد و باعث مشکلات جدی برای کشور می شود بایستی راهکارهای جدید اتخاذ شود به گونه ای که فعالان اقتصادی از راه هایی که حاکمیت عنوان می کند تبادل پولی را انجام دهد. در حقیقت باید دید که آیا نفع پیوستن به FATF بیشتر است و یا عدم پذیرش آن. در حال حاضر به جهت تحریم مشکلاتی که در انتقال پول وجود دارد، دیده نمی شود. اما اگر تحریم ها برداشته شود مشخص خواهد شد که تبادلات مالی با چه گرفتاری هایی روبه رو است. در حال حاضر تبادلات پولی از طریق صرافی ها انجام می شود که این امر ریسک دارد و حتی زمانبر است. از این رو فعالان اقتصادی از سیاستگذاران می خواهند که بستری امن برای انتقال پول برای صادرات و واردات در نظر گرفته شود. بدین جهت فعالان اقتصادی خواستار سه نکته در موضوع نقل و انتقال پول هستند (در صورتی که قرار نیست ایران به FATF بپیوندد) که شامل:

۱- تصمیمی اتخاذ شود تا اتلاف و سوخت سرمایه فعالان اقتصادی و تجار رخ ندهد.

۲- سرعت عمل در جابه جایی پول وجود داشته باشد؛ چرا که زمان برای فعال اقتصای از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

۳- جایگزینی برای FATF در نظر گرفته شود تا هزینه بالاسری و مضاف بر فعال اقتصادی تحمیل نکند.

در نتیجه باید گفت بهتر است به جای مخالفت با FATF به هر دلیلی؛ راه های جایگزین برای فعالان اقتصادی در نظر گرفته شود تا تجارت کشور مختل نشود و ارز حاصل از صادرات به کشور بازگردد.